Mở đầu
Tình hình là với một người dùng Arch (nói thế cho sang chứ thực ra là CachyOS) với DE là KDE Plasma, thì việc cài một bộ gõ Tiêng Việt để cho nó hoạt động được cũng không dễ. Sau mỗi lần chạy system update là y như rằng phần mềm nó dở chứng. Mình còn đang dùng Wayland thay vì X11 nữa nên tỷ lệ không tương thích cũng cao hơn. Và cái phần mềm hay lỗi nhất và một khi lỗi cũng khó chịu nhất không đâu bằng được cái bộ gõ Tiếng Việt này.
Mặc dù không tự hào về trình độ văn học nhưng vẫn phải chém gió dài dài cho giống blog vậy.
Cú sốc đầu đời
Mình đã dùng 2 bộ gõ là iBus-Bamboo và iBus-Unikey. Sau khi mất vài phút để load xem cấu hình iBus như nào và thêm 2 bộ gõ vào, mình đã thực sự ấn tượng vì thậm chí còn không thể tương tác với cái menu taskbar (cái menu xổ ra khi right click vào icon góc phải màn hình á). Hên cái vẫn sửa được config nên vẫn xài được. Ban đầu thì Bamboo nó khá là lỗi, cụ thể là gõ được lúc là bị crash luôn. Về sau sau khi mình chạy system update qua pacman (Bamboo cài qua yay nên không update theo) thì vấn đề đó đã được giải quyết. Mình đã sống yên ổn với Bamboo từ đó đến tận khi Plasma 6.4 release.
Hồng nhan thì bạc phận
Đá qua Unikey chút, thì theo mình trải nghiệm Unikey ổn định hơn Bamboo nhiều. Ngoại trừ lỗi do bản thân iBus dở chứng ra thì Unikey xài khá ổn định. Ví dụ khi mình làm subtitle trên gaupol1 thì Bamboo not responding theo đúng nghĩa đen, còn Unikey thì cứ phải gọi là mượt. Không chỉ vậy mà khá nhiều phần mềm khác mình công nhận là Unikey ổn định hơn Bamboo khá nhiều. Chỉ tiếc là Unikey đã ngừng update.
Sóng gió
Sau khi update lên Plasma 6.4 thì mọi chuyện đã thay đổi hoàn toàn. iBus thực sự không tương thích với Plasma 6.4 với Wayland và đương nhiên là gặp lỗi. Nhưng lần này nó chơi lớn luôn. Thay vì crash mỗi iBus thì nó crash cả virtual keyboard luôn. Kết quả là bị phế luôn cái bàn phím. Cũng may mình vẫn có thể restart lại được. Tần xuất crash khá là… bất ổn. Có những lúc dùng hoài không sao nhưng cũng có lần đụng cái là crash. Như lần mình đang live game trên YT như mọi khi, mình thì hay chơi bằng controller, đến lúc chuyển tab cái mà bàn phím không rep luôn. Ngó xuống góc phải thì than ôi cái icon iBus bay màu rồi còn đâu. Điều duy nhất mình có thể làm lúc đó là tắt và bật lại virtual keyboard để nó fallback vào layout bàn phím Tiếng Anh sau đó mở terminal lên gõ ibus restart và cầu mong cho nó sống dậy. Đúng là nó sống thật nhưng mà hẹo luôn ngay giây sau đó. Mình phải spam ibus restart như CPR2 và cuối cùng nó cũng tỉnh. Cơ mà gõ vẫn không có dấu. Không còn cách nào khác mình đành chơi bài cổ điển restart máy. Và bất ngờ thay cái terminal bật lên gõ lệnh reboot thì nó gõ ra dấu còn cái trình duyệt thì không. Nhân tiện mình dùng Brave3. Mình có tìm kiếm lỗi này trên mạng và hầu như chỉ toàn câu trả lời chung chung hoặc những bài đăng từ thời Tống. Nhưng đại khái vẫn là vấn đề muôn thủa là do phần mềm vẫn chưa tương thích với Wayland và bản thân Plasma 6.4 vào thời điểm đăng bài vẫn còn mới. Cuối cùng thì mình đã chuyển sang Fcitx5, một cái option có thể nói là không “hại điện” bằng iBus nhưng lại rất native và ít lỗi hơn trong KDE Plasma.
Đổi mới
Đây là command mình dùng để cài Fcitx5. Tham khảo cách cài tại đây
# fish
pacman -Syu fcitx5 fcitx5-unikey fcitx5-configtool # chạy với quyền sudo
set -eU GTK_IM_MODULE fcitx
set -eU QT_IM_MODULE fcitx
set -eU SDL_IM_MODULE fcitx
set -Ux XMODIFIERS "@im=fcitx"
set -Ux INPUT_METHOD fcitx
set -Ux GLFW_IM_MODULE fcitx
set -Ux QT_QPA_PLATFORM wayland
Sau đó chỉ cần vào virtual keyboard đổi sang Fcitx5 là xong. Ở đây nó có thêm tùy chọn Wayland Launcher nữa. Mình đoán là nó hỗ trợ các app Wayland tốt hơn. Cuối cùng chạy fcitx5-configtool hoặc đơn giản là vào System Configuration và thêm bộ gõ Unikey thôi.
Sau khi trải nghiệm trên Plasma 6.4 thì mình nhận ra nó vẫn bị lỗi không gõ dấu trên một số app ở đây là Brave được. Nhưng nó không bị crash, đóng mở lại app thì sẽ gõ được và quan trọng là UI của nó không bị lỗi. Còn lại tính năng khá là đầy đủ so với Bamboo, thiết kế ăn khớp với KDE hơn. Đặc biệt là nó có thể sửa được những từ đã gõ (không còn underline).
Đối với trình duyệt nhân chromium/electron application cần thêm dòng này vào command-line arguments: --enable-features=UseOzonePlatform --ozone-platform=wayland --enable-wayland-ime
Vào brave:flags hoặc chrome:flags và tìm #wayland-text-input-v3, đảm bảo nó đang được bật.
Hiện tại đã có thể gõ được Tiếng Việt trên Brave nhưng đôi khi sẽ bị lỗi lặp từ ở thanh tìm kiếm còn trong web thì hoạt động bình thường nên vẫn có thể chấp nhận được.
Dù sao thì nó cũng đáng để thử. Nếu có gì muốn chia sẻ và trao đổi có thể nhắn với mình trên kênh hoặc qua các phương thức liên hệ khác. Bye.